شبکه بانکی در مسیر بازیابی کامل

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، در برنامه میز اقتصاد امروز علیرضا قیطاسی، دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی و آقای یحیی زاده، کارشناس فناوری اطلاعات و آرش گنجو حقیقی معاون عملیات شرکت خدمات انفورماتیک، وضعیت اختلال خدمات بانک‌های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات را بررسی کردند.

دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی با تأیید بروز مشکل در شبکه ارتباطی این چهار بانک، منشأ اصلی اختلال را شرکت خدمات انفورماتیک به عنوان سرویس‌دهنده مشترک این بانک‌ها معرفی کرد و با اشاره به اینکه نقص فنی در بخش سخت‌افزاری مرکز پشتیبانی رخ داده است، گفت: با وجود توقف کوتاه‌مدت خدمات در روز‌های نخست، در حال حاضر وضعیت پایداری شبکه بهبود یافته و خدمات کارت، خودپرداز‌ها و پایانه‌های فروشگاهی بدون اختلال در دسترس مردم قرار دارد.

قیطاسی در خصوص وضعیت سامانه‌های کلیدی اظهار داشت: سامانه چکاوک برای واگذاری چک‌ها به‌روزرسانی شده و سامانه‌های ساتنا و پایا نیز در حال فعالیت هستند، هرچند ممکن است همچنان خطا‌هایی در تراکنش‌های مقصد وجود داشته باشد که انتظار می‌رود ظرف روز‌های آتی مرتفع شود. وی همچنین از تمهیدات حمایتی بانک مرکزی خبر داد و تأکید کرد: به دلیل اختلالات پیش‌آمده، جریمه‌های دیرکرد اقساط و تبعات منفی ناشی از برگشت خوردن چک‌ها در رتبه اعتباری مشتریان لحاظ نخواهد شد. همچنین سود سپرده‌های بانکی که با تأخیر مواجه شده بود، در حال واریز به حساب‌ها است.

در همین راستا، کارشناس فناوری اطلاعات، با نگاهی آسیب‌شناسانه به ریشه‌های این بحران، معماری قدیمی و سخت‌افزارمحور شبکه بانکی را پاشنه آشیل این نظام دانست.

یحیی زاده با انتقاد از تداوم استفاده از سیستم‌های «کربنکینگ» با قدمت ۱۵ تا ۲۰ سال، تصریح کرد که وابستگی شدید به تجهیزات سخت‌افزاری وارداتی، ریسک آلودگی‌های پیش‌دستانه و نفوذ سایبری را به شدت افزایش داده است.

این کارشناس با اشاره به اینکه گروه‌های هکری وابسته به رژیم صهیونیستی مسئولیت بخشی از این حملات را بر عهده گرفته‌اند، بر ضرورت مهاجرت از ساختار‌های متمرکز سخت‌افزاری به سمت معماری‌های نرم‌افزارمحور و خدمات ابری تأکید کرد.

به گفته وی، راهکار خروج از این بحران‌های تکرار شونده، اصلاح رگولاتوری توسط بانک مرکزی و پایان دادن به چرخه مهاجرت بانک‌ها بین شرکت‌های توسعه‌دهنده محدود، بدون تغییر در زیرساخت‌های بنیادین است.

در بخش دیگری از برنامه میز اقتصاد معاون عملیات شرکت خدمات انفورماتیک، در ارتباط تلفنی با بیان اینکه این حملات سایبری در زمان اوج فعالیت بانک‌ها و با هدف ایجاد اختلال در خدمات‌رسانی صورت گرفته است، تأکید کرد: تدابیر پیشگیرانه اتخاذ شده از سوی بانک مرکزی و مجموعه بانک‌ها، مانع از دسترسی مهاجمان به داده‌های مشتریان شده و اطلاعات حساب‌های مردم در سلامت کامل صیانت شده است. 
آقای آرش گنجو حقیقی، خاطرنشان کرد: سرویس‌های بانکی به صورت مرحله‌بندی شده و با هدف حفظ امنیت کامل شبکه در حال فعال‌سازی مجدد هستند.
دبیر شورای هماهنگی بانک‌های دولتی، نیز در ادامه با اشاره به تلاش‌های شبانه‌روزی تیم‌های فنی در بانک مرکزی و بانک‌های عامل، از برقراری مجدد بسیاری از خدمات کلیدی از جمله پرداخت سود سپرده‌ها، نقل و انتقالات از طریق پایا و ساتنا و واگذاری چک‌ها خبر داد.

علیرضا قیطاسی،  همچنین به منظور حمایت از مشتریان در این دوره گذار، از صدور دستورالعمل‌های بانک مرکزی برای جلوگیری از اخذ جریمه دیرکرد اقساط و مصون ماندن رتبه اعتباری مشتریان از تبعات این اختلال خبر داد.
وی با تأکید بر اینکه شبکه بانکی با تمام توان برای پایداری خدمات در شرایط جنگی تلاش می‌کند، از مشتریان خواست تا اخبار مربوط به وضعیت خدمات را تنها از سایت‌های رسمی بانک‌ها پیگیری کنند و به شایعات توجهی نداشته باشند.
در بخش دیگری از این بررسی تخصصی،کارشناس فناوری اطلاعات، ریشه بروز این بحران‌ها را در ساختار سخت‌افزارمحور و معماری قدیمی شبکه بانکی کشور جست‌وجو کرد.
یحیی‌زاده، با بیان اینکه وابستگی شدید به تجهیزات متمرکز، آسیب‌پذیری شبکه را در برابر حملات ترکیبی دشمن افزایش می‌دهد، بر ضرورت گذار به سمت معماری‌های ماژولار و نرم‌افزارمحور تأکید کرد.
 این کارشناس پیشنهاد داد که با توسعه اکوسیستم فین‌تک‌ها و افزایش تنوع شرکت‌های توسعه‌دهنده، تمرکزگرایی در شبکه بانکی کاهش یابد تا در برابر تهدیدات سایبری، تاب‌آوری بیشتری ایجاد شود. اکنون با مدیریت بحران و به‌روزرسانی تدریجی سامانه‌ها، مسئولان بانکی وعده داده‌اند که تمامی خدمات نظام بانکی به تدریج به روال عادی بازگردد و نگرانی‌ها برای کسب‌وکارها و آحاد مردم در کوتاه‌ترین زمان ممکن مرتفع شود.