«تنگه هرمز» اهرم توازن قدرت در دیپلماسی اقتصادی ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام، با حضور در برنامه میز اقتصاد به تشریح پیامدهای اقتصادی تنش در تنگه هرمز پرداخت و گفت: داده‌های میدانی و گزارش‌های مراکز معتبر اقتصادی بین‌المللی نشان می‌دهد که آثار اقتصادی مسدود شدن احتمالی یا افزایش تنش در این گذرگاه راهبردی، برای کشورهای منطقه و قدرت‌های جهانی به ویژه ایالات متحده، «بسیار سنگین و بحرانی» است.

پورابراهیمی با استناد به گزارش‌های تحلیلی، از جمله داده‌های گلدمن‌ساکس، تصریح کرد: برخلاف تصور اولیه مبنی بر اینکه اقتصادهای بزرگ جهان مانند آمریکا تاب‌آوری بالایی در برابر این تنش‌ها دارند، واقعیت‌ها نشان‌دهنده سقوط شاخص‌های کلان اقتصادی در این کشورهاست. در بازه زمانی تنش‌های اخیر، همه کشورهای منطقه با افزایش نرخ تورم و کاهش نرخ رشد اقتصادی روبه‌رو شده‌اند.

وی با اشاره به وضعیت ایالات متحده افزود: بر اساس محاسبات، نرخ تورم در آمریکا که پیش‌بینی می‌شد کنترل شود، تحت تأثیر نوسانات قیمت انرژی ناشی از وضعیت تنگه هرمز، با افزایش ۳۵ درصدی مواجه شد. همچنین نرخ رشد اقتصادی این کشور نیز به دلیل استمرار تنش‌ها، طبق پیش‌بینی‌ها تا یک‌پنجم کاهش یافت.

پورابراهیمی خاطرنشان کرد: اعتراف رئیس‌جمهور آمریکا به اینکه «ذخایر استراتژیک این کشور بیش از دو هفته تاب‌آوری نداشت نشان‌دهنده عمق بحران اقتصادی است که منجر به تغییر رویکرد آن‌ها در مذاکرات شد.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تنگه هرمز را یک ابزار قدرتمند در حوزه «دیپلماسی اقتصادی» دانست و گفت: این ظرفیت خدادادی باید برای ایجاد موازنه قدرت مورد استفاده قرار گیرد.

وی با بیان اینکه دنیا و به‌ویژه آمریکا حاضر به پرداخت هزینه اقتصادی سنگین ناشی از تنش در این منطقه نیستند، افزود: همین عامل، قدرت چانه‌زنی جمهوری اسلامی ایران را در مذاکرات به‌شدت افزایش داده است.
پورابراهیمی راهبردهای بهره‌برداری از این تنگه را به سه بخش انتفاع غیرمستقیم ، انتفاع مستقیم دریافت عوارض قانونی بابت خدمات کشتیرانیو خدمات زیست‌محیطی تقسیم کرد.

وی تأکید کرد: بسیاری از کشورهای دنیا بابت خدمات عبور و مرور و ایمن‌سازی آبراه‌ها، حقوق قانونی دریافت می‌کنند و ایران نیز سال‌ها از این درآمد سرشار غفلت کرده است.

پورابراهیمی در واکنش به برخی اظهارات درباره بین‌المللی بودن آبراه‌ها گفت: مطابق حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان ملل، کشورهای ساحلی حق حاکمیت و تعیین تکلیف بر آب‌های ساحلی خود را دارند و هیچ قدرت بیگانه‌ای حق ندارد در محدوده‌ای که متعلق به او نیست، مداخله نظامی کند.

وی خاطرنشان کرد: راهبرد جمهوری اسلامی ایران، ایجاد امنیت پایدار برای تمام کشورهای منطقه است، مشروط بر آنکه این کشورها سرزمین خود را به پایگاهی علیه منافع ایران تبدیل نکنند. تنگه هرمز امروز به عنوان یک «ظرفیت راهبردی» در دست ایران است که می‌تواند مسیر اقتصاد کشور را در مواجهه با فشارهای خارجی تغییر دهد.